Nagłówek - jeśli go nie widać, skorzystaj proszę z odnośników na dole strony
Stryjenka Ludwika zaprasza do wpisania się do Księgi Gości witryny - zostaw ślad po swojej wizycie
Genealogia od strony teoretycznej i praktycznej

Copyright © 1999-2010 Jacek Kubis

Nawigator: Strona główna > Rodzina > Kto jest kim

W tym dziale

Krewni i powinowaci

Ustalanie pokrewieństwa

Kto jest kim w rodzinie

Kto był kim w rodzinie

Kto jest kim w rodzinie

Strona 1 2 3 4 5 6

  • W tabeli nie zaznaczyłem dwu przestarzałych nazw bratanka i bratanicy, jakimi są synowiec i synowica. Wyróżnienie dzieci brata ma podobny charakter, jak wyróżnienie brata ojca określeniem stryj. Wynika to z dawnego obyczaju przejmowania pod opiekę dzieci brata w przypadku, gdy ten zmarł lub zginął. Dla dzieci stryj stawał się ojcem, zaś oni dla stryja stawali się "jak synowie". Bratanica pomimo określenia "synowica" stwała się oczywiście córką.
  • W tabeli pominąłem takie określenia jak kum (kumoter) i kuma (kumoterka). A są to postaci istotne w rodzinie. Dziś mówimy o ojcu chrzestnym i matce chrzestnej. Rodzice chrzestni nie muszą być spokrewnieni z synem chrzestnym, czy córką chrzestną. Dawniej ich rola sprowadzała się do przejęcia opieki nad dziećmi w przypadku ich osierocenia przez naturalnych rodziców. Stanowili pewne zabezpieczenie przyszłości niepełnoletnich dzieci, gdyby zabrakło rodziców. Był też inny cel. Przy braku możliwości wżenienia się w drugą rodzinę "szło się w kumotry", czyli rodziny uzgadniały, że ktoś z innej rodziny będzie trzymał dziecko do chrztu. Stanowić to miało pewną namiastkę nawiązania więzów krwi. Celem takiej operacji mogło być na przykład połączenie prowadzonych interesów w oparciu o rodzinną płaszczyznę. Moja korespondentka z Wielkopolski wskazała mi, że określenie "kum" jest używane między kumami. Dzieci i naturalni rodzice mówią o nich "rodzice chrzestni".
  • W styczniu 2004 tabelę uzupełniłem o zasłyszane określenia "dziadków ojczystych" i "dziadków macierzystych". Słowa "ojczysty" i "macierzysty" w klarowny sposób opisują o których dziadków chodzi. Nie są to często używane określenia (na żywo jeszcze ich nie słyszałem), ale może przyjmą się z czasem i ludzie zaczną mówić "Jutro idziemy do dziadków macierzystych, a w pierwszy dzień świąt do ojczystych".

Poniżej definicje poszczególnych określeń, jakie znalazłem w "Małym Słowniku Języka Polskiego" oraz kilka moich własnych.

(1) "Mały Słownik Języka Polskiego", PWN, wydanie XI, Warszawa 1994 rok

Stryj
brat ojca(1)

Stryjeczny
spokrewniony przez stryja(1)

Cioteczny
będący krewnym w stopniu dalszym, spokrewniony przez ciotkę lub wuja (1)

Strona 1 2 3 4 5 6

Pomocnik
Warto wiedzieć
Imię i Nazwisko
Krewni
Badania Własne
Księga Gości
Gen-Wieści
Kontakt