Nagłówek - jeśli go nie widać, skorzystaj proszę z odnośników na dole strony
Stryjenka Ludwika zaprasza do wpisania się do Księgi Gości witryny - zostaw ślad po swojej wizycie
Genealogia od strony teoretycznej i praktycznej

Copyright © 1999-2010 Jacek Kubis

Nawigator: Strona główna > Rodzina > Kto był kim

W tym dziale

Krewni i powinowaci

Ustalanie pokrewieństwa

Kto jest kim w rodzinie

Kto był kim w rodzinie

Kto był kim w rodzinie

Temat podzieliłem na dwie części. Pierwsza, "Kto jest kim w rodzinie", dotyczy tych nazw członków rodziny, które występują obecnie w powszechnym użyciu (jest dostępna pod wskazanym linkiem). Druga część, znajdująca się poniżej, powstała w styczniu 2004 roku i omawia określenia jakie używane były dawniej, choć nic nie stoi na przeszkodzie, by je reaktywować.

Przygotowując ten materiał oparłem się na informacjach od Eweliny (stare określenia dla obecnie używanych nazw członków rodziny), Andrzeja Dudczaka (linki do kilku stron poruszających temat nazw członków rodziny, w tym cenny tekst Pani Krystyny Długosz-Kurczabowej z Instytutu Języka Polskiego UW), Małgorzaty Nowaczyk (która wskazała mi inną stronę poświęconą temu zagadnieniu oraz sama dołożyła zasłyszane określenia) oraz Aleksandry Wiktorowskiej, która podjęła się przedstawić ten materiał Pani doktor ze swojej uczelni i pomóc w korektach - wszystkim serdecznie dziękuję.

W marcu 2004 strona przeszła kolejną, bo już trzecią metamorfozę. Powodem była konieczność aktualizacji całości ze względu na to, co znalazłem w "Encyklopedii staropolskiej" Zygmunta Glogera [Wiedza Powszechna, Warszawa 1985, hasło: Pokrewieństwa, str. 63-66]. A i to nie wyczerpuje jeszcze tematu, bo jak usłyszałem różnorodnych zwrotów jakich się używa wobec członków rodziny jest około 600!!! Jeden z fragmentów "Encyklopedii ..." szczególnie nadaje się do zacytowania i może stanowić motto tej strony:

Polacy mieli nader obfity rodzinny słownik nazw, określających stopień pokrewieństwa, pozostawiający daleko w tyle niemiecki, więc i pożyczek mieli mało. Mieli oni zwyczaj rozpamiętywać najdalsze pokrewieństwa rodzinne, a starsze niewiasty przekazywały młodszym pokoleniom całe dzieje pokrewieństwa w swych okolicach i województwach.

Tabele opisującą rodzinę (według dawniej używanych określeń) otworzysz klikając na zmniejszone obrazki. Tabele są aż cztery. Pierwsza tabela jako centralną osobę przyjmuje kobietę, a druga mężczyznę - wybierz tabelę ze względu na płeć (np. własną). Ten podział wynika z różnic między nazwami członków rodziny w zależności od tego, czy punktem odniesienia jest żona, czy mąż. Te dwie tabele zawierają tylko wycinek rodziny reszta jest w kolejnych dwóch tabelach. Trzecia tabela zawiera nazwy członków rodziny po mieczu, a czwarta po kądzieli. Tabele otwierają się w tym samym okienku, oglądaj je więc po kolei; każda z tabel ma po około 20 KB.

Żeby strona nie była monstrualnych rozmiarów - poza tabelami jest jeszcze trochę opisów - rozdzieliłem całość na dwie podstrony

"Mąż i żona"   oraz   "Po mieczu i po kądzieli"

Bardzo liczę na oddźwięk. W różnych regionach Polski niektóre z tych określeń mogą nie być używane, a może są zupełnie inne. Koniecznie proszę o kontakt jeśli ktoś zna regionalne, nie użyte na tej stronie określenia.

Pomocnik
Warto wiedzieć
Imię i Nazwisko
Krewni
Badania Własne
Księga Gości
Gen-Wieści
Kontakt