Skąd się wzięły nazwiska

Chińczycy jako pierwsi wykorzystali nazwiska, aby uhonorować swoich przodków stawiając nazwisko rodowe na pierwszym miejscu raczej niż na końcu. Tak więc nazwiskiem rodowym Sun Yat-sen'a jest Sun. Nazwiska, które opisują człowieka poprzez jego krewnych (ród) są tylko jedną z wielu kategorii nazwisk.
Kiedy rozpoczęło się tworzenie wspólnot składających się tylko z kilku ludzi nazwiska nie były istotne. Ale im więcej było w większych skupiskach Janów i Marii, tym bardziej istotne stało się stworzenie sposobu ich rozróżniania między sobą. Rzymianie zaczęli używać systemu nazywania opartego na "nadanym imieniu"+"nazwa rodu"+"nazwa rodziny" już 300 lat przed Chrystusem. W Europie nazwiska pojawiły się około roku tysięcznego.

Kategorie nazwisk

Niektóre nazwiska powstały z opisu fachu wykonywanego przez człowieka (Kowal+ski, Młynar(z)+ski). Była to powszechna praktyka aż do końca XIV wieku. Nazwy miejsc określały położenie siedziby rodziny i były często wykorzystywane jako baza do utworzenia nazwiska (Staw+ski, Gór[a]+ski), z powodów nie trudnych do zrozumienia. Są też nazwiska pochodzące od znaków umieszczanych na zewnątrz oberż. Znaki te służyły nazwaniu oberży w czasach, gdy niewielu potrafiło czytać. Czasem człowiek był łatwo wyróżnialny spośród innych dzięki jakieś szczególnej cesze, na przykład fizycznej. Przydomki jakie przylgnęły do ludzi stały się ich nazwiskami. Wiele osób o nazwiskach wulgarnych lub o nieprzyzwoitym zabarwieniu zmieniało je lub porzucało na rzecz przybrania nazwiska bardziej odpowiadającego ich gustom. Wiele nazwisk ma charakter patronimiczny (po ojcu, choć w przypadku nazwisk irlandzkich po dziadku) i powstało poprzez utworzenie nazwiska syna z imienia ojca (Wojciech+owski, Andrzej+czak, Jan+owski, Paw[eł]+licki, Paw[eł]+lak). Przybrane zdobnicze nazwiska zostały po prostu stworzone i nie mają żadnego odniesienia do osoby, która jako pierwsza go użyła (choć może świadczyć o fantazji tej osoby). Są również inne źródła pochodzenia nazwisk, ale większość z nich można podciągnąć w taki czy inny sposób pod wymienione kategorie.

Przydomki

Kiedy zaczęto stosować nazwiska wiele z nich za źródło znalazło przydomki nadane przez przyjaciół, krewnych, czy sąsiadów. Niektóre z nich odnosiły się do jakiejś cechy fizycznej danej osoby (Garb+owski) lub jej charakteru (Wesoł[y]+owski, Cichy). Osoby nowe w danym środowisku często otrzymywały przydomek - nowy, co stało się źródłem takich nazwisk jak Nowak, Nowakowski, czy Nowicki.